به طور کلی سه روش برای نمودار های قیمت در تحلیل تکنیکال وجود دارد:

۱- نمودار خطی

۲- میله ای

۳- شمعی

نمودارهای OHLC

نمودارهای OHLC نمودار هایی هستند که چهار قیمت در آنها نمایش داده می شود، قیمت باز OPEN،  قیمت بستهCLOSE  و قیمت بالا HIGH و قیمت پایینLOW  را  که نمودارهای خطی فاقد آن هستند در اختیار ما قرار می دهند.

قیمت باز OPEN

اولین قیمتی که در یک بازه معاملاتی معامله صورت می گیرد.

قیمت بسته CLOSE

آخرین قیمتی است که در یک بازه معاملاتی در آن قیمت معامله ای صورت گرفته است .

قیمت بالا HIGH

بیشترین قیمتی است که در یک بازه معاملاتی در آن قیمت معامله ای صورت گرفته است .

قیمت پایین LOW

کمترین قیمتی است که در یک بازه معاملاتی در آن قیمت معامله ای صورت گرفته است.

نمودار خطی:

نمودار خطی به انگلیسی  Line Graph نموداری است که از خطوط برای اتصال نقاط مجزای داده استفاده می‌کند. این نقاط نشان‌دهنده مقادیر در یک بازه زمانی مشخص هستند.

ساده ترین نوع نمودار، نمودار خطی است، زیرا فقط قیمت­های بسته شدن یک بازه معاملاتی را نشان می دهد مثلا قیمت بسته شدن close pric  در یک روز یک نقطه از نمودار خطی را برای ما می سازد و این خط، با اتصال قیمت های بسته شدن ایجاد می­شود. نمودارهای خطی اطلاعات دیگری از دامنه نوسان معامله در یک بازه زمانی  مثل قیمت های بالا، پایین و باز فراهم نمی­کنند.  به خاطر اینکه قیمت بسته شدن مهمترین قیمت در تغییرات سهام در نظر گرفته می شود در نمودار خطی اغلب از این قیمت برای ترسیم آن استفاده می کنند . هر چند در نرم افزار های مختلف این موضوع می تواند قابل تنظیم باشد که با چه قیمتی نمودار ترسیم گردد ولی در کل این موضوع مساله مهمی نیست و بهتر است از پیشفرض نرم افزار استفاده کنیم.

نمودارهای خطی از دو محور تشکیل شده‌اند: محور x ها ( افقی ) و محور y ها ( عمودی ) که در نمودار تحت عنوان (x.y)  نشان داده می‌شوند.

نمودار میله ای

نمودار میله ای روی نمودار خطی با افزودن اطلاعات اساسی تر مختلف به هر نقطه داده، اضافه می­شود. نمودار از یک سری خطوط عمودی ساخته می­شود که هر نقطه داده را نمایش می­دهد. این خط عمودی قیمت های بالا high price و پایینlow price  در بازه معاملاتی را همراه با قیمت بسته شدنclose price  و باز شدنopen price   نشان می­دهد. قیمت باز و بسته روی خط عمودی با خط تیره افقی نشان داده می­شود. قیمت باز روی نمودار میله ای با خط تیره ای نشان داده می­شود که در سمت چپ میله عمودی قرار دارد. برعکس، قیمت بسته  با خط تیره در سمت راست مشخص می­شود. معمولا، اگر خط تیره چپ (باز) پایین تر از خط تیره راست (بسته) باشد، پس آن میله صعودی است، که نشان می­دهد سهم در آن بازه معاملاتی رشد کرده است. میله ای که علامت نزولی باشد ارزش سهام آن طی آن دوره افت کرده است.  وقتی این اتفاق بیفتد، خط تیره روی طرف راست (بسته) پایین تر از خط تیره سمت چپ (باز) می­باشد.

اگر قیمت بسته ‌شدن، بالاتر از قیمت بازشدن باشد، میله ممکن است به رنگ سیاه یا سبز نمایش داده شود و اگر قیمت بسته ‌شدن پایین‌تر از قیمت بازشدن باشد، به این معنی است که قیمت در طول آن بازه افت داشته و به این علت به رنگ قرمز مشخص می‌شود.

نشانه‌گذاری میله‌های قیمت با رنگ‌ها با توجه به بالا و پایین رفتن قیمت‌ها به معامله‌گران کمک می‌کند روندها و حرکات قیمت‌ها را روشن‌تر ببینند. در بسیاری از پلتفرم‌هایی که نمودار ارائه می‌کنند، کاربران می‌تواند این رنگ‌ها را به دلخواه خود تغییر دهند.

معامله‌گران و سرمایه‌گذاران تصمیم می‌گیرند که می‌خواهند در چه بازه زمانی‌ تحلیل انجام دهند. یک نمودار میله‌ای یک دقیقه‌ای که قیمت‌های جدید هر دقیقه را نشان می‌دهد برای یک معامله‌گر روزانه مفید است ولی نه برای یک سرمایه‌گذار طولانی مدت.

از سوی دیگر، یک نمودار میله‌ای هفتگی که حرکات قیمت‌ها را هر هفته نشان می‌هد برای یک سرمایه‌گذار طولانی مدت مناسب است و چندان کاربردی برای یک معامله‌گر روزانه ندارد.

میله ای

نمودار شمعی

نمودار شمعیCandlestick chart  ساختاری مانند نمودار خطی دارد؛ اما ازنظر بصری امکان تشخیص بازه معاملاتی مثبت یا منفی را ساده می‌کند. برای تحلیلگران فهم این موضوع حائز اهمیت است که آیا با فشار خرید روبه‌رو هستیم یا فشار فروش و نمودارهای شمعی این تشخیص را برای ما راحت می‌کند.

به دلیل شکل این نمودارها که شبیه شمع است، به آن کندل استیک یا شمعدان می‌گویند. بهترین نوع نمودار برای بررسی بازار و درک بهتر (نمودار شمعی) است که بیشتر معامله گران از آن استفاده می کنند.

نمودار شمعی وقتی قیمت بسته ‌شدن آن دارایی پایین‌تر از قیمت بازشدن باشد، بدنه شمع به زنگ تیره یا قرمز و وقتی که قیمت بسته‌ شدن دارایی بالاتر از قیمت بازشدن آن باشد، بدنه شمع به رنگ سبز یا سفید نمایش داده می‌شود. این رنگ‌ها بستگی به تنظیمات نرم‌افزاری که این نمودار را رسم می‌کند دارد و می‌تواند به رنگ‌های متفاوت دیگری نیز نمایش داده شود.

سایه‌های شمع‌ها نیز بالاترین و پایین‌ترین قیمت روز را نشان می‌دهند.

مهمترین ویژگی کندل استیک ها را می توان درقیمت باز شدن، قیمت بسته شدن، بالاترین قیمت، و پایین ترین قیمت اشاره کرد.

الگوهای-کندل-استیک-یا-شمعی-ژاپنی

روانشناسی بازار با کندل استیک

روانشناسی بازار با استفاده از کندل استیک دید خوبی به سرمایه گذار در جهت شناخت بازار ارائه می کند چرا که کندل استیک ها رفتار معاملاتی سرمایه گذاران را در قالب نمودارهای شمعی نشان می دهد و با استفاده از آن می توان فهمید که رفتار سرمایه گذاران در تحلیل سهام شرکت ها و یا تحلیل بازار با استفاده از شاخص کل به چه صورت خواهد بود. به همین دلیل استفاده از کندل استیک به همراه تابلو خوانی می تواند یک ابزار کارآمد برای سرمایه گذاران در بورس تهران و یا سایر بازارهای مالی باشد.

ساختار کندل ها

هر کندل از ۴ جزء اصلی تشکیل شده است:

۱- قیمت باز شدن open

2- قیمت بسته شدن close

3- بیشترین قیمت high

4- کمترین قیمت low

شمعی

ساختار کندل ها:

سایه ها یا شادو ها shadow  یکی دیگر از اعضای مهم کندل ها می باشند که در تفسیر روانشناسی بازار اهمیت بسزایی دارند.

سایه‌های بالایی و پایینی دارای معانی خاصی هستند. سایه بلند یک کندل نشانگر این است که معاملات انجام‌گرفته بر روی سهم، در خارج از محدوده قیمت باز و بسته شدن شکل‌گرفته است. اگر سایه بالایی یک کندل بلند باشد نشانگر خریدار قوی سهم بوده که منجر به افزایش قیمت سهم شده است، اما با فروشندگان قوی نیز همراه شده است و قیمت سهم در محدوده قیمت پایانی بسته‌ شده است.

 شرایط و قوانین استفاده از کندل استیک‌ها:

از کندل استیک‌ها زمانی استفاده می‌شود که تغییرات قیمت سهم دارای روند باشد. معمولاً از کندل استیک‌ها درروند صعودی و نزولی استفاده می‌گردد. الگوهای کندل استیک معمولاً در نقاط حمایت و مقاومت سهم (اگر الگویی تشکیل‌شده باشد) موردتوجه قرار می‌گیرند. انتخاب قیمت‌های مناسب برای خرید سهام جز نقاط قوت الگوهای کندل استیک هست درعین‌حالی که این الگوها برای قیمت‌های خروج از سهم معمولاً عملکرد مناسبی ندارند.

انواع الگوهای کندل استیک

۱- ماروبزو Marubozu

کندلی که دارای روند نزولی است و سایه بالایی و پایینی در آن وجود ندارد. فشار بیشتر فروشندگان ازجمله نتایجی است که از این نوع کندل استنباط می‌شود. درنتیجه روند بازار به سمت تغییر به سمت نزول و یا ادامه روند نزولی است. قیمت باز شدن برابر قیمت سقف و قیمت بسته شدن برابر قیمت کف است.

نمودارهای-شمعی-کندل-مارابوزو

۲- کندل دوجی

کندل‌های دوجی، کندل‌هایی با سایه بلند و بدنه بسیار کوتاه هستند که حالت تعادل، سکون و موازنه قدرت بین خریداران و فروشندگان را نشان می‌دهند. کندل دوجی حکایت از وضعیت دودلی و بی تصمیمی در بازار دارد. این الگوها عموما در انتهای یک روند رخ می‌دهد و نشان از پایان روند دارد.

دوجی های پایه‌ بلند نشان از برابری قدرت خریدار و فروشنده است. دوجی سنجاقک نشان‌دهنده فشار خرید زیاد در مقابل عرضه سنگین فروشندگان است. دوجی سنگ‌قبر نشان از فشار فروش سنگین در مقابل تلاش خریداران است. دوجی چهار قیمت عمدتا در بازارهایی که دامنه نوسان دارند شکل می‌گیرند و معمولا نشان‌دهنده صف خرید یا صف فروش است.

۳- کندل فرفره

فرفره هم مانند دوجی نشان از بی تصمیمی در بازار دارد و تفاوت آن با دوجی، بدنه بلندتر آن است.

فرفره منفی

فرفره مثبت

یافتن الگوها

الگوهای شمعی از کنار هم قرار گرفتن چند کندل تشکیل و به دو نوع کلی تقسیم می‌شوند:

الگوهای شمعی ادامه‌دهنده

الگوهای شمعی بازگشتی

الگوی شمعی ادامه‌دهنده

الگوی شمعی ادامه‌دهنده نشان‌دهنده ادامه روند بازار هستند. برای مثال در شکل زیر که روند افزایشی نشان می‌دهد، مادامی‌که قیمت بسته شدن و یا سایه کندل‌ها بالاتر از یکدیگر قرار می‌گیرند روند صعودی ادامه پیدا خواهد کرد.

الگوهای شمعی بازگشتی

این الگوها در انتهای یک روند قرار می‌گیرند و موجب بازگشت روند می‌شوند.

الگوهای بازگشتی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

الگوی بازگشتی خرسی که در انتهای روند صعودی قرار می‌گیرند و موجب بازگشت روند به نزولی می‌شوند.

الگوی بازگشتی گاوی که در انتهای روند نزولی قرار می‌گیرند و موجب بازگشت روند به صعودی می‌شوند.

الگوهای بازگشتی خرسی

۱- الگوی ستاره شامگاهی

الگوی ستاره شامگاهی Evening Star  در انتهای روند صعودی شکل می‌گیرد و موجب برگشت قیمت می‌شود. قیمت با یک ‌فاصلهGap  نسبت به روز قبل قرار دارد، در این الگو در بالاترین نقطه یک فرفره یا دوجی تشکیل می‌شود (مثبت یا منفی بودن آن چندان اهمیت ندارد). قیمت روز بعد پایین‌تر از کندل دوجی قرار می‌گیرد. درواقع قیمت بسته شدن روز سوم باید از نیمه کندل روز اول پایین‌تر باشد.

۲- الگوی ستاره دنباله‌دار

الگوی ستاره دنباله‌دارShooting Star  در انتهای روند صعودی قرار می‌گیرد و موجب بازگشت روند می‌شود. این الگو می‌تواند به شکل مثبت هم ظاهر شود اما از اعتبار کمتری برخوردار خواهد بود.

۳- الگوی مرد دار آویز

الگوی مرد دار آویزHanging man  در انتهای روند صعودی شکل می‌گیرد و از نشانه‌های برگشت روند است. این الگو می‌تواند به شکل مثبت هم ظاهر شود اما از اعتبار کمتری برخوردار است.

خصوصیات الگو:

۱- این الگو دارای سایه پایینی بلند می باشد.

۲- این الگو فقط در سقف به وجود می آید.

۳- رنگ بدنه این الگو مهم نیست. (در صورتی که رنگ بدنه مشکی باشد اعتبار الگو بیشتر می باشد).

۴- حداقل طول سایه باید ۳ برابر بدنه اصلی باشد. (هر چقدر طول سایه بیشتر باشد اعتبار الگو بیشتر می شود).

۵- وقوع این الگو در سقف و در یک روند صعودی می تواند خاطر نشان کند که روند قبلی ممکن است به پایان برسد.

۶- هر چقدر که بدنه اصلی بالاتر از کندل های قبلی باشد احتمال پایان روند صعودی تقویت خواهد شد.

۷- سایه بالایی نباید وجود داشته باشد یا اگر وجود دارد اندازه آن بسیار کوچک باشد.

۸- هر اندازه طول سایه پایینی بلندتر و طول سایه بالایی کوتاه تر باشد این الگو قطعیت بیشتری پیدا می کند.

۴- الگوی ابر سیاه‌ پوششی

الگوی ابر سیاه پوششیDark cloud cover  در انتهای روند صعودی شکل می‌گیرد و باعث بازگشت روند می‌شود. در این الگو کندل دوم باید به نیمه کندل اول نفوذ کند.

۵- الگوی پوششی نزولی

الگوی پوششی نزولیBearish Engulfing  در انتهای روند صعودی شکل می‌گیرد و باعث بازگشت روند می‌شوند. الگوی شمعی روز قبل به ‌طور کامل در بدنه الگوی شمعی روز بعد قرار می‌گیرد. در این الگو بدنه‌ها از اهمیت بیشتری نسبت به سایه‌ها برخوردارند.

۶- الگوی هارامی نزولی

الگوی هارامی نزولیBearish Harami  در انتهای روند صعودی شکل می‌گیرد و باعث بازگشت روند می‌شود. الگوی شمعی دوم به‌طور کامل در بدنه کندل قبل قرار می‌گیرد. مثبت یا منفی بودن کندل قبل اهمیت چندانی ندارد.